Không nên uống sắt chung với cái gì? Vì sao lại uống chung sắt với nước cam?

Sắt là thành phần cần thiết cho sự tạo ra hemoglobin, myoglobin và enzyme hô hấp cytochrome C. Thuốc uống sắt thường được sử dụng để điều trị hoặc ngăn ngừa tình trạng thiếu chất sắt trong máu. Bổ sung sắt là điều cần thiết, thế nhưng uống sắt như thế nào là tốt nhất?

1. Sắt quan trọng như thế nào đối với cơ thể

Trong quá trình tạo máu sắt đóng vai trò rất quan trọng, sắt có nhiều trong thịt màu đỏ, trứng, các loại đậu đỗ vừng lạc và các rau củ màu xanh đậm. Sắt có trong các thức ăn có nguồn gốc từ động vật sẽ dễ hấp thụ hơn so với sắt có trong thực vật. Trong khẩu phần ăn có thêm lương vitamin C và các chất đạm khác sẽ giúp hấp thụ sắt tốt hơn và ngược lại với khẩu phần có chứa tanin, phytate sẽ cản trở sự hấp thụ sắt.

Nhu cầu sắt đối với phụ nữ khi mang thai sẽ tăng cao, nên trong khẩu phần ăn mỗi ngày không thể đáp ứng đủ nhu cầu. Vì vậy phụ nữ có thai cần được bổ sung viên sắt (hàm lượng 30 – 60mg sắt nguyên tố/ ngày) hoặc viên thuốc bổ đa vi chất theo quy định của bác sĩ. Tình trạng thiếu sắt của người mẹ sẽ làm ản hưởng tới sự tăng cân trong thời gian mang thai cũng như cân nặng của trẻ sơ sinh.

2. Vì sao nên uống sắt với nước cam?

Lâu nay chúng ta thường được khuyến cáo khi dùng thuốc chỉ nên uống với nước lọc, nước tinh khiết, hạn chế dùng thuốc với các nước hoa quả, nước trà hoặc sữa… Tuy nhiên khuyến cáo này không hoàn toàn chính xác. Có một số thuốc cần sự kết hợp của hoa quả để đạt sự hòa tan thẩm thấu vào cơ thể tối đa như Sắt.

Để nắm bắt rõ hơn chúng ta cùng tìm hiểu. Sắt có 2 hình thức khác nhau là sắt heme và sắt non-heme. Sắt Heme có nguồn gốc động vật và sắt non-heme có nguồn gốc từ thực vật. Cơ thể chúng ta thường hấp thu rất ít sắt khoảng từ 15 – 35% sắt Heme và 2 – 20% sắt Non-heme. Tỷ lệ hấp thụ sắt non-heme phụ thuộc vào sự hiện diện của các chất dinh dưỡng nhất định. một trong số đó cản trở sự hấp thụ còn một số thì lại tăng cường hấp thụ khi chúng được tiêu hóa cùng với nhau. Vitamin C khi kết hợp với sắt sẽ trở thành một hợp chất dễ hấp thu hơn.

Trong nước trái cây có nhiều vitamin C (đặc biệt là trong nước cam). Vitamin C có vai trò rất quan trọng với việc hấp thụ sắt đối với cơ thể. Ta cần nắm bắt thêm chỉ sắt hóa trị 3 mới hấp thu được ở tá tràng, nhưng khi ta uống viên sắt (ở dạng hợp chất có hóa trị 2), để hấp thu được cần chuyển hóa sắt hóa trị 2 thành sắt hóa trị 3 (Quá trình chuyển đổi này xảy ra ở ruột non), quá trình này muốn xảy ra bắt buột phải có xúc tác của vitamin C, nếu thiếu vitamin C sẽ gây ra thiếu sắt. Chính vì vậy các bác sĩ luôn khuyên bạn khi uống viên sắt cần uống kèm theo vitamin C. Sự có mặt của vitamin C sẽ làm tăng hấp thu sắt non-heme, nhưng chỉ khi chúng được tiêu thụ cùng lúc với sắt non-heme.  Đặc biệt, khi chúng được tiêu hóa cùng nhau, vitamin C kết hợp với sắt non-heme để tạo thành một hợp chất dễ hấp thu hơn.

Vì vậy, thiếu vitamin C có thể dẫn đến thiếu chất sắt, do sự hấp thu sắt giảm. Do đó, có thể uống viên sắt chung với nước cam hoặc nước trái cây, tránh uống thuốc với nước trà, cà phê, rượu vì có chứa tannin sẽ làm giảm hấp thu sắt.

3. Những lưu ý khác khi bổ sung Sắt

  • Không dùng thuốc sắt cùng thời điểm với sữa, canxi hay thực phẩm giàu canxi vì canxi làm cản trở khả năng hấp thụ sắt. Sắt là một trong những dưỡng chất rất khó hấp thu và canxi làm giảm tiến trình này. Chỉ với lượng canxi uống vào cơ thể từ 300mg trở lên là đã có thể làm mất hoàn toàn tác dụng của sắt Do đó, các mẹ bầu không nên uống chung thuốc sắt và canxi cùng lúc với nhau.
  • Ngoài ra, các loại viên uống vitamin tổng hợp đang được bán trên thị trường hiện nay có thể chứa tới 400-600mg canxi, làm sắt không hấp thu được.

Bạn có thể bổ sung các thực phẩm giàu sắt như: hàu, thịt bò, cá và thịt gà… ăn những thực phẩm này kèm với những thực phẩm, hoa quả giàu vitamin C để giúp hấp thu sắt tốt hơn. Tránh uống trà, cà phê gần bữa ăn (nên uống cách bữa ăn ít nhất 1 giờ), vì những thức uống này có chứa caffein, tanin sẽ làm giảm đáng kể khả năng hấp thụ chất sắt của cơ thể.